Projekt edukacyjny „Gmina Osie na dawnej fotografii”

Zobacz nasze pocztówki

W maju 2005 roku, po blisko dwóch latach przygotowań - polegających przede wszystkim na pozyskiwaniu interesującego materiału ikonograficznego, ukazał się wydany przez Bractwo Czarnej Wody zestaw „Gmina Osie na dawnej fotografii”. Składa się on z dwudziestu widokówek zawartych w ozdobnym, kartonowym etui oraz kalendarzyka na 2005 rok.

Wydaliśmy go, w nakładzie 2000 egzemplarzy, głównie z myślą o średnim i młodym pokoleniu mieszkańców gminy Osie oraz turystach. Utrwalonych na pocztówkach i fotografiach z lat 1900-1940 widoków ulic oraz przyrodniczych krajobrazów już nie ma. W wyniku uruchomienia w 1930 roku Elektrowni Żur i utworzenia dzięki temu ponad 400 hektarowego Zalewu Żurskiego (zwanego też Zalewem Tleńskim) uległ zmianie na odcinku ponad 12 km krajobraz dolinny Wdy, w okresie II wojny światowej w znacznej części legło w gruzach centrum Osia, architektonicznie nadające tej miejscowości charakter małego miasta. W albumach prywatnych zachowały się przede wszystkim zdjęcia z ważnych uroczystości rodzinnych, natomiast przetrwało niewiele zdjęć, ukazujących większe obiekty krajobrazowe czy też architektoniczne. Na szczęście, ze względu na swe znaczenie gospodarcze (Osie, Żur) i krajobrazowo-turystyczne (Tleń) gmina była utrwalana na widokówkach.

Pocztówki oraz zdjęcia z widokami są dokumentem mijającego czasu. Dla badaczy dziejów regionu stanowią bezcenne źródło ikonograficzne. Pierwszą ilustrowaną kartę pocztową wysłano w Niemczech w lipcu 1870 r. natomiast kartkę z widokiem miasta, czyli widokówkę, wydano dwa lata później w Zurychu. Pierwsze kartki nie miały żadnego obrazka. Później posiadały litografie, następnie fotografie, jedno-, dwu- i wielobarwne. Do około 1904 r. miały tę samą stronę przeznaczoną na obrazek i wiadomości. Po drugiej był tylko adres. Z czasem zaczęto je wydawać z ilustracją na jednej stronie oraz miejscem na korespondencję i adres po drugiej.

Słowa podziękowania – za finansowe wsparcie – należą się oskiemu przedsiębiorcy panu Mirosławowi Gzelli oraz władzom samorządowym gminy Osie. Jeśli uda się nam zgromadzić więcej interesujących widokówek z pierwszej połowy XX wieku i pozyskać sponsorów – prawdopodobnie – wydamy kolejny zestaw.

Mariusz Chudecki – koordynator projektu

Wersja do druku (bez zdjęć) w formacie MS Word w dziale Do pobrania

Zobacz nasze pocztówki